Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Olsztynie

1. Cel opracowania

 Celem opracowania jest ustalenie zasad zapewniających wstęp osobie z niepełnosprawnością korzystającej z psa asystującego lub psa przewodnika do budynków Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Olsztynie, al. Warszawska 30.

2. Zakres opracowania

 Opracowane zasady obowiązują Wszystkich pracowników Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Olsztynie bez względu na formę zatrudnienia.

3. Definicje

 Osoba z niepełnosprawnością – osoba, której stan fizyczny, psychiczny i umysłowy trwale bądź okresowo ogranicza lub uniemożliwia wypełnianie ról społecznych, a w szczególności ogranicza zdolności do wykonywania pracy zawodowej, jeżeli uzyskały orzeczenie o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności albo orzeczenie o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, a jeśli nie ukończyły 16 roku życia orzeczenie o niepełnosprawności.

• Pies asystujący – odpowiednio wyszkolony i specjalnie oznaczony pies, w szczególności pies przewodnik osoby niewidomej lub niedowidzącej oraz pies asystent osoby niepełnosprawnej ruchowo, który ułatwia osobie z niepełnosprawnością aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.

Rodzaje psów asystujących:

• Pies przewodnik osoby niewidomej lub niedowidzącej – najbardziej znany spośród pomagających osobom z niepełnosprawnością. Jest to pies wyszkolony indywidualnie do pomocy osobie niewidomej lub niedowidzącej, który np. pomaga swobodnie poruszać się w przestrzeni publicznej.
• Pies asystent osoby z niepełnosprawnością ruchową – pies wyszkolony indywidualnie do pomocy osobie z niepełnosprawnością fizyczną, która nie jest w stanie wykonywać pewnych czynności dnia codziennego, jak np. zakładanie kurtki czy skarpetek, podniesienie przedmiotu, który upadł, zapalanie światła.
• Pies sygnalizujący osoby głuchej i niedosłyszącej – asystuje osobie głuchej lub niedosłyszącej przez zwracanie jej uwagi na określone dźwięki np. dzwonku do drzwi, ale też o dźwięku syreny alarmowej, a następnie doprowadzenie jej  do źródła hałasu.
• Pies sygnalizujący atak choroby (np. epilepsji, chorób serca) – wyczuwa nadchodzący atak choroby i ostrzega o tym właściciela lub osoby z jego otoczenia lub reaguje na atak choroby.

• Uprząż dla psa – to rodzaj mocowania dla psa, która posiada: szeroką taśmę (w kształcie litery „U”, patrząc od góry) poprowadzona przed mostkiem, stałej długości (nieregulowana); taśmę (pętla) poprowadzoną wokół klatki piersiowej, zapinana i regulowana; uchwyt (rączka) w górnej części (na przedłużeniu pętli) umożliwiająca przypięcie smyczy czy przytrzymanie zwierzaka na spacerze. Nie obejmuje ona tylko szyi jak smycz oraz obroża, ale również i tułów zwierzęcia.

4. Prawa i obowiązki właściciela psa asystującego

• Pies asystujący powinien być wyposażony w uprząż.
• Pies nie musi być na smyczy i nosić kagańca.
• Pracujący pies musi mieć umieszczony, w widocznym miejscu na uprzęży napis „pies asystujący”.
• Osoba z niepełnosprawnością musi posiadać i udostępnić do wglądu certyfikat potwierdzający status psa asystującego oraz zaświadczenie o wykonaniu wymaganych szczepień weterynaryjnych.

Certyfikat wydawany jest przez uprawniony do tego podmiot, prowadzący szkolenie psów asystujących. Najczęściej są to organizacje wpisane do rejestru podmiotów uprawnionych do wydawania certyfikatów. Rejestr organizacji szkolących psy dla osób z niepełnosprawnością można znaleźć na stronie Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.

Certyfikat zawiera m.in.:

• miejsce i datę wydania certyfikatu,
• numer i datę wpisu do rejestru prowadzonego przez Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych,
• rasę, imię oraz datę urodzenia psa,
• imię i nazwisko osoby z niepełnosprawnością, której pies asystujący będzie służył,
• podstawę prawną wydania certyfikatu oraz pieczęć i podpis podmiotu wydającego certyfikat. (Rejestr dostępny na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej).

Właściciel odpowiada za swojego psa i ponosi pełną odpowiedzialność za szkody wyrządzone na terenie Szpitala.

5. Zasady wejścia z psem asystującym

•  Zgłoszenie zamiaru wejścia z psem asystującym

 Pacjent, który chce wejść na teren Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Olsztynie z psem asystującym obowiązkowo zgłasza ten fakt osobiście lub telefonicznie do:

• Kancelarii Szpitala (tel. 89-524-53-54),
• Izby Przyjęć (tel. 89-524-54-03),
• Rejestracji AOS (tel. 459-595-222).

Pracownik Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Olsztynie, do którego zgłosił się pacjent z zamiarem wejścia z psem asystującym na teren USK sprawdza, czy pies posiada status psa asystującego/przewodnika. Pacjent musi udostępnić do wglądu certyfikat potwierdzający status psa oraz zaświadczenie o wykonaniu wymaganych szczepień weterynaryjnych.

Weryfikacja jest obowiązkowa, jednak nie może opóźniać udzielanie pomocy.

6. Miejsce dla psa na oczekiwanie

• Pies może przebywać w większości przestrzeni szpitalnych, w których może przebywać pacjent, za wyjątkiem gabinetów zabiegowych, sal operacyjnych, OIT, pomieszczeń przygotowywania posiłków i innych pomieszczeń sterylnych.

Na drzwiach wejściowych do budynków Szpitala umieszczono piktogramy informujące o możliwości wejścia psa asystującego.

• Pies posiadający status psa asystującego MA prawo do codziennych odwiedzin swojego właściciela w USK w Olsztynie i jest traktowany jak osoba odwiedzająca. Zwierzęta odwiedzające chorych robią to w obecności najbliższej rodziny/ tymczasowego opiekuna oraz obecności asystenta (osoby wyznaczonej z danego oddziału, na którym przebywa pacjent). Asystent nadzoruje i dba o bezpieczeństwo pacjentów i szpitalnych urządzeń.
• Pacjent z psem ma prawo oczekiwać na swoją kolej w ogólnej poczekalni. Pies powinien leżeć u stóp pacjenta. Pies wchodzi z pacjentem do gabinetu lekarskiego na badanie wstępne, czy konsultację. Podczas gdy lekarz bada pacjenta, pies na wydaną komendą przez opiekuna i zostaje odesłany na wskazane miejsce na podłodze gabinetu.
• W pomieszczeniach, gdzie występuje silne promieniowanie lub pole magnetyczne (np. Rezonans Magnetyczny), ze względów bezpieczeństwa własnego pies nie może przebywać. Wówczas na czas badania (zazwyczaj kilkanaście/kilkadziesiąt minut) pies zostaje pod opieką personelu lub czeka przed drzwiami pracowni, a pacjenta przejmuje pielęgniarka lub technik.
• W przypadku konieczności oczekiwania przez psa przewodnika na zakończenie zabiegów/badań w miejscu, w którym pies asystujący nie może przebywać lub oczekuje na odbiór przez opiekuna tymczasowego, dla psa asystującego/psa przewodnika przewidziano miejsce w holu głównym Budynku A Szpitala Głównego (na parterze przy kanapach). W tym miejscu należy zapewnić dla psa przewodnika miskę ze świeżą wodą oraz ustawić stojak z informacją dla osób postronnych o zasadach zachowania się podczas obecności psa asystującego.
• W przypadku konieczności przyjęcia do szpitala osoby z niepełnosprawnością korzystającej z pomocy psa asystującego, pies oczekuje na przekazanie do tymczasowego opiekuna w wyznaczonym miejscu (w holu Budynku A Głównego Szpitala, przy kanapach). Personel kontaktuje się ze wskazanym przez opiekuna psa opiekunem zastępczym. Przekazanie psa z miejsca tymczasowego pobytu opiekunowi zastępczemu. Odbywa się po sprawdzeniu danych osobowych i odnotowaniu w dokumentacji wewnętrznej następujących informacji:
• imię i nazwisko zastępczego opiekuna psa,
• miejsce zamieszkania i numer telefonu kontaktowego.

Po podpisaniu ww. dokumentu pracownik przekazuje psa tymczasowemu opiekunowi psa osoby ze szczególnymi potrzebami.

7. Przyjęcie pacjenta w trybie nagłym

 W przypadku, kiedy pacjent korzystający z psa zostaje przyjęty do szpitala w trybie nagłym/ jest nieprzytomny pies asystujący może szczekać, aby wezwać pomoc – to NIE JEST AGRESJA, lecz sygnał alarmowy.

Pracownik Izby Przyjęć kontaktuje się z ośrodkiem trenującym psa – (z certyfikatu) – lub z Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami o. w Olsztynie tel. 665-203-325, celem zapewnienia psu tymczasowej opieki.

8. Zasady BHP wobec psa asystującego / psa przewodnika

• nie należy głaskać psa asystującego bez pozwolenia opiekuna,
• nie należy hałasować w obecności w/w psa;
• nie należy przywoływać psa w jakikolwiek sposób;
• nie należy dawać psu jedzenia;
• nie należy nawiązywać kontaktu wzrokowego z psem;
• jeżeli pracownik Szpitala chce pomóc w jakiejś czynności wykonywanej przez psa asystującego – należy najpierw zapytać właściciela o zgodę; 
• w przypadku zapewniania asysty, wyznaczony pracownik Szpitala powinien iść po drugiej stronie niż pies asystujący, który idzie z osobą z niepełnosprawnością;
• należy zwracać się bezpośrednio do osoby, której towarzyszy pies asystujący – nie mówić do psa;
• nie należy bać się psa asystującego, który szczeka albo wykazuje inną inicjatywę np. w postaci trącania łapą lub nosem – takie zachowanie psa może być wzywaniem pomocy dla swojego opiekuna, nie należy pozostawać wtedy obojętnym;
• jeśli na terenie Szpitala zauważy się psa asystującego bez właściciela, należy powiadomić o tym wyznaczonego pracownika Szpitala (Kancelaria) i/lub innego pracownika. Taka sytuacja może oznaczać, że właścicielowi psa asystującego przydarzyło się coś złego; reakcja może uratować komuś życie.

9. UWAGI KOŃCOWE

Powyższe zasady zapewnią równy dostęp osobom z niepełnosprawnością do obiektu użyteczności publiczny oraz likwidować bariery, a także realizować minimalne wymagania służące zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.

10. PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z dnia 19 lipca 2019r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (t. j. Dz. U. z 2024 poz. 1081).
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025. Nr 0, poz. 914).
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie wydawania certyfikatów potwierdzających status psa asystującego (Dz. U. z 2010 Nr 64, poz. 399).
• Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. – Karta Praw Osób Niepełnosprawnych (M.P. 1997, nr 50, poz. 475).